Staż pracy na nowych zasadach od 1 maja 2026: zlecenia i firma wliczą się do uprawnień

Co się zmienia od 1 maja 2026 i dlaczego to ważne

Od 1 maja 2026 r. przepisy dotyczące doliczania do stażu pracy okresów innej aktywności zawodowej niż etat mają obejmować już wszystkich pracodawców. Wcześniej, od 1 stycznia 2026 r., rozwiązanie działało dla osób zatrudnionych w jednostkach sektora finansów publicznych.

W praktyce oznacza to, że pracownik będzie mógł zwrócić się do pracodawcy o doliczenie określonych okresów (np. zleceń czy prowadzenia działalności) do stażu pracy, który jest brany pod uwagę przy wielu uprawnieniach pracowniczych.

Staż pracy a emerytura: tu nic się nie zmienia

To kluczowe zastrzeżenie: nowe regulacje nie dotyczą stażu emerytalnego. Jak podkreśla ZUS, zmiany nie wpływają na prawo do emerytury ani na sposób obliczania jej wysokości (źródło: ZUS).

Co możesz zyskać jako pracownik (i co musi uwzględnić pracodawca)

Staż pracy w rozumieniu prawa pracy bywa podstawą do naliczania lub przyznawania m.in. benefitów stażowych, dodatków czy innych uprawnień zależnych od „lat pracy”. Jeśli część kariery spędziłeś/-aś na kontraktach cywilnoprawnych lub w biznesie, możliwość ich doliczenia może realnie poprawić Twoją sytuację w firmie.

Dla pracodawców oznacza to z kolei konieczność sprawnego obsłużenia wniosków pracowników oraz aktualizowania ich stażu pracy na podstawie dokumentu z ZUS.

Jakie okresy można doliczyć do stażu pracy

Kodeks pracy wskazuje okresy, które można zaliczyć do stażu pracy, ale warunkiem jest uzyskanie zaświadczenia z ZUS. Zgodnie z informacją ZUS, chodzi o okresy, w których dana osoba:

• opłacała składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub wypadkowe jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność albo jako osoba współpracująca przy tej działalności
• była objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytułu: umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług (stosuje się przepisy o zleceniu), umowy agencyjnej, a także współpracy przy takich umowach
• pozostawała członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych
• była zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba podejmująca działalność gospodarczą i niepodlegająca ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym przez pierwsze 6 miesięcy (tzw. ulga na start)
• opłacała składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub wypadkowe jako osoba współpracująca z osobą korzystającą z „ulgi na start”
• miała sfinansowane składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu osobistej opieki nad dzieckiem w okresie zawieszenia działalności gospodarczej
• miała sfinansowane składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu osobistej opieki nad dzieckiem jako osoba współpracująca

Wniosek USP: jak uzyskać zaświadczenie z ZUS krok po kroku

1) Złóż wniosek tylko online

ZUS przyjmuje wniosek o zaświadczenie wyłącznie elektronicznie przez konto w systemie eZUS. Od 1 stycznia 2026 r. dostępny jest formularz: „Wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy” (USP). ZUS dodał w eZUS osobny kafelek prowadzący bezpośrednio do tego formularza.

2) Pilnuj powiadomień o odpowiedzi

Gdy odpowiedź pojawi się na Twoim koncie eZUS, dostaniesz informację. Jeśli włączysz powiadomienia, mogą przyjść SMS-em, e-mailem lub w aplikacji mZUS – zależnie od ustawień w profilu (Ustawienia → Ustawienia subskrypcji). Bez powiadomień warto regularnie logować się do eZUS i sprawdzać dokumenty.

3) ZUS działa szybko – liczby pokazują skalę

ZUS informuje, że do 28 kwietnia wpłynęło blisko 640 tys. wniosków o wydanie zaświadczenia do celów doliczenia okresów do stażu pracy. Zakład ma 7 dni na rozpatrzenie wniosku, a proces jest maksymalnie zautomatyzowany. Do tego momentu wydano już ponad 1 mln zaświadczeń (źródło: ZUS).

Co powinien zrobić pracodawca: weryfikacja zaświadczenia i bezpieczeństwo

Pracodawca może zdalnie zweryfikować autentyczność zaświadczenia wydanego przez ZUS w odpowiedzi na wniosek USP. Weryfikacja jest możliwa poprzez usługę na portalu eZUS: na stronie ZUS należy wejść w kafelek [Wyszukiwarki i usługi], a następnie wybrać link do usługi potwierdzania autentyczności zaświadczeń będących odpowiedzią na USP.

ZUS wskazuje, że przyczyną nieprawidłowości może być m.in. zmiana treści zaświadczenia. Jeśli coś się nie zgadza, pracownik powinien zgłosić się do placówki ZUS lub umówić e-wizytę.

Mini-FAQ: najczęstsze pytania

Czy muszę donosić stare umowy zlecenia do pracodawcy?

Kluczowym dokumentem jest zaświadczenie ZUS wydane na podstawie wniosku USP. To ono stanowi podstawę do doliczenia okresów.

Czy doliczenie tych okresów podniesie mi emeryturę?

Nie. ZUS podkreśla, że nowe zasady nie dotyczą stażu emerytalnego i nie wpływają na emeryturę.

Czy wniosek USP da się złożyć papierowo?

Nie. ZUS przyjmuje go wyłącznie elektronicznie przez eZUS.

Źródło: Zakład Ubezpieczeń Społecznych (zus.pl), 2026-04-30, https://www.zus.pl/-/sta%C5%BC-pracy-na-nowych-zasadach-od-1-maja-przepisy-obejm%C4%85-ju%C5%BC-wszystkich-pracodawc%C3%B3w