Nowe ZUS DRA i RCA od 1 maja 2026: ważne dla firm i JDG już przy rozliczeniu za kwiecień

Zmiana w ZUS, która może wymusić korekty

Jeśli prowadzisz firmę, rozliczasz składki jako jednoosobowa działalność (JDG) albo odpowiadasz w organizacji za kadry i płace, w kalendarzu warto zaznaczyć datę 1 maja 2026 r. Od tego dnia obowiązują nowe wzory formularzy ZUS DRA i ZUS RCA. ZUS udostępnił je wcześniej w programie Płatnik poprzez aktualizację określaną jako metryka 324 (udostępniona 24 kwietnia 2026 r.).

To nie jest tylko „kosmetyka” w druku. ZUS wprost ostrzega, że wysłanie rozliczeń za kwiecień 2026 na starych formularzach będzie oznaczało konieczność korekty.

Najważniejsze terminy: co z rozliczeniem za kwiecień 2026?

Z komunikatu ZUS wynika kilka praktycznych zasad:

• Nowe wzory obowiązują od 1 maja 2026 r.
• Można przygotować i wysłać dokumenty na nowych wzorach wcześniej (po aktualizacji do metryki 324).
• Jeśli jednak wyślesz komplet rozliczeniowy za kwiecień 2026 r. na nowych wzorach przed 1 maja, ZUS zaznacza, że będzie go przetwarzać dopiero od 1 maja.
• Rozliczenie składek za kwiecień 2026 r. na „starych” formularzach będzie wymagało skorygowania – dlatego ZUS rekomenduje przygotowanie kwietnia już na nowych wzorach.

Dla pracodawców i biur rachunkowych to ważny sygnał organizacyjny: lepiej zaplanować aktualizację Płatnika i pracę nad dokumentami tak, by uniknąć dodatkowej rundy poprawek.

Co konkretnie zmienia się w ZUS DRA i ZUS RCA?

W nowych dokumentach dodano pole-oświadczenie dotyczące sposobu ustalania rocznej podstawy wymiaru składki zdrowotnej. Brzmi ono:

„Przy ustalaniu rocznej podstawy wymiaru składki zostały uwzględnione przychody i koszty uzyskania tych przychodów związane z odpłatnym zbyciem składników majątku (środki trwałe i wartości niematerialne i prawne)” (ZUS).

Nowe pole znajduje się:

• w ZUS DRA: blok XII, pole 06
• w ZUS RCA: blok III.F, pole 15

Kogo dotyczy nowe pole i kiedy je zaznaczać?

To zmiana istotna przede wszystkim dla przedsiębiorców rozliczających składkę zdrowotną, a nie dla typowych pracowników etatowych. ZUS przypomina, że od 1 stycznia 2025 r. przy ustalaniu dochodu/przychodu do składki zdrowotnej (dla przedsiębiorców opodatkowanych według skali podatkowej, podatku liniowego lub ryczałtu) nie uwzględnia się przychodów i kosztów związanych ze sprzedażą składników majątku (w tym środków trwałych i WNiP).

Jednocześnie przedsiębiorcy opodatkowani skalą lub podatkiem liniowym – przygotowując rozliczenie roczne począwszy od rozliczenia za 2025 r. – mogą zdecydować, że jednak uwzględnią takie przychody i koszty przy ustalaniu rocznej podstawy składki zdrowotnej. Jeśli podejmą taką decyzję, muszą złożyć oświadczenie, czyli w praktyce zaznaczyć nowe pole we wskazanych dokumentach (DRA XII/06 lub RCA III.F/15).

Dlaczego to ważne także dla rynku pracy?

Dla wielu firm obsługa ZUS to codzienność działów kadr i płac, biur rachunkowych oraz samych przedsiębiorców. Zmiana formularzy „na styku” rozliczeń miesięcznych i rocznych potrafi przełożyć się na:

• dodatkową pracę administracyjną (korekty, ponowne wysyłki dokumentów),
• większe obciążenie biur rachunkowych w okresie rozliczeń,
• większą liczbę zapytań pracowników odpowiedzialnych za płace i rozliczenia (co w praktyce oznacza potrzebę uporządkowanych procedur).

Dla osób szukających pracy w księgowości, kadrach i płacach czy w roli office managera to też sygnał, że aktualna znajomość Płatnika i zmian w dokumentach ZUS pozostaje konkretną, rynkową kompetencją.

Checklista dla firm i JDG: co zrobić przed wysyłką dokumentów

• Zaktualizuj program Płatnik do wersji z metryką 324 (ZUS udostępnił ją 24 kwietnia 2026 r.).
• Rozliczenie za kwiecień 2026 przygotuj na nowych wzorach, aby uniknąć korekty (zgodnie z komunikatem ZUS).
• Jeśli wysyłasz komplet za kwiecień przed 1 maja, pamiętaj, że przetwarzanie nastąpi od 1 maja.
• Jeśli prowadzisz działalność na skali lub liniowym i chcesz w rocznym rozliczeniu zdrowotnej uwzględniać sprzedaż środków trwałych/WNiP, upewnij się, że zaznaczasz właściwe pole oświadczenia (DRA XII/06 lub RCA III.F/15).

Podstawa prawna

• Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 9 kwietnia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 518)
• Ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. 2025 poz. 1461 z późn. zm.)

Źródło: Zakład Ubezpieczeń Społecznych (zus.pl), 2026-04-29, https://www.zus.pl/-/od-1-maja-2026-r.-obowi%C4%85zuj%C4%85-nowe-wzory-formularzy-zus-dra-i-zus-rca