Zmiana czasu na zimowy a praca nocna: kiedy powstaje nadgodzina i ile dodatków?

Noc, w której doba ma 25 godzin – kogo to dotyczy

W nocy z soboty 25 października na niedzielę 26 października 2025 r. przechodzimy z czasu letniego na zimowy. W praktyce oznacza to cofnięcie wskazówek zegara z 3:00 na 2:00. Godzina między 2:00 a 3:00 „powtarza się” – dla wielu osób to dłuższy sen, ale dla pracowników na zmianie nocnej może to być dodatkowa godzina pracy, którą trzeba prawidłowo rozliczyć.

Harmonogram vs. rzeczywisty czas pracy: skąd bierze się dodatkowa godzina

Kluczowe jest to, jak ułożony jest grafik. Jeśli pracownik ma w tę noc zaplanowaną typową zmianę (np. 8 albo 12 godzin) i pracodawca nie skrócił jej w harmonogramie z uwzględnieniem zmiany czasu, to realnie praca potrwa dłużej:

• zmiana zaplanowana na 8 godzin może dać w praktyce 9 godzin,
• zmiana zaplanowana na 12 godzin może dać w praktyce 13 godzin.

Ta „dodatkowa” godzina jest wówczas co do zasady godziną nadliczbową.

Jak rozliczyć tę godzinę: wynagrodzenie, 100% dodatek albo czas wolny

Z informacji Państwowej Inspekcji Pracy wynika, że dodatkowa godzina pracy to zawsze dodatkowe podstawowe wynagrodzenie. To jednak nie wszystko. Ponieważ w 2025 r. zmiana czasu wypada w nocy z soboty na niedzielę, pracownik ma także prawo do dodatku za nadgodziny w wysokości 100% – chyba że w zamian za tę godzinę otrzyma czas wolny.

Dla pracowników oznacza to prostą zasadę: jeśli faktycznie pracujesz dłużej z powodu cofnięcia zegara, zapytaj w kadrach, jak zostanie to zrekompensowane (dodatek 100% czy czas wolny) i upewnij się, że godzina jest ujęta w ewidencji czasu pracy.

Jeszcze jeden dodatek: praca w porze nocnej (20% od minimalnej)

Jeżeli dodatkowa godzina przypada w porze nocnej (a przy zmianach nocnych zwykle tak jest), dochodzi kolejny składnik: dodatek za pracę w nocy w wysokości 20% stawki godzinowej liczonej od wynagrodzenia minimalnego. PIP podaje, że w październiku dodatek nocny wynosi 5,07 zł brutto za godzinę.

W praktyce ta jedna „powtórzona” godzina może więc uruchomić kilka elementów rozliczenia naraz: normalne wynagrodzenie za godzinę + dodatek 100% za nadgodzinę (lub czas wolny) + dodatek nocny.

Czy da się uniknąć nadgodzin tej nocy? Tak – ale tylko przy odpowiednim planowaniu

Nie w każdej firmie musi dojść do nadgodzin. PIP wskazuje, że jeśli charakter pracy nie wymaga ciągłości, pracodawca może ułożyć grafik tak, by zmiana była krótsza „na papierze”, np.:

• 7 godzin zamiast 8 – wtedy po „dodaniu” powtórzonej godziny wyjdzie realnie 8 godzin,
• 11 godzin zamiast 12 – wtedy realnie będzie 12 godzin.

W takim wariancie pracownik nie przekroczy dobowej normy czasu pracy tej nocy, więc nie powstanie godzina nadliczbowa wynikająca wyłącznie ze zmiany czasu.

Co warto sprawdzić: szybka lista dla pracownika i dla pracodawcy

Dla pracownika

• Sprawdź, czy masz zaplanowaną zmianę nocną z 25 na 26 października 2025 r.
• Porównaj plan z faktycznym czasem pracy – przy cofnięciu zegara możesz pracować dłużej.
• Upewnij się, że w ewidencji pojawi się dodatkowa godzina i sposób rekompensaty (dodatek 100% lub czas wolny).

Dla pracodawcy/HR

• Zweryfikuj harmonogramy i oceń, czy praca wymaga ciągłości – jeśli nie, rozważ zaplanowanie krótszej zmiany (np. 7/11 godzin).
• Pamiętaj o prawidłowym naliczeniu: wynagrodzenie za godzinę, ewentualny dodatek 100% za nadgodzinę (lub czas wolny) oraz dodatek nocny.
• Zadbaj o jasną komunikację z zespołem, by uniknąć sporów o rozliczenie.

Podstawa prawna wskazana przez PIP: art. 151, art. 151¹, art. 151², art. 151⁸, art. 178 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 277 ze zm.).

Źródło: Państwowa Inspekcja Pracy, 24 października 2025, https://www.pip.gov.pl/aktualnosci/zmiana-czasu-na-zimowy-a-czas-pracy