Materiały i dokumenty Przykłady CV Listy motywacyjne Rozporządzenia i prawo pracy Stare zbiory archiwalne
Porady i artykuły Artykuły różne Dla pracodawców Kariera w pracy Rozmowa o pracę Rynek pracy Własna działalność Zarobki i negocjacje Zawody Zdobywanie wiedzy
Informacje i regulaminy

Główny księgowy

Główny księgowy

Alternatywne, neutralne płciowo nazwy dla stanowiska: Główny księgowy

Polskie propozycje

  • Główny księgowy / Główna księgowa
  • Osoba na stanowisku głównego księgowego
  • Kandydat/Kandydatka na stanowisko głównego księgowego
  • Kierownik/Kierowniczka działu księgowości
  • Szef/Szefowa księgowości

Angielskie propozycje

  • Chief Accountant
  • Head of Accounting

Zarobki na stanowisku Główny księgowy

W zależności od doświadczenia i skali organizacji możesz liczyć na zarobki od ok. 9 000 do 20 000 PLN brutto miesięcznie (w dużych firmach i centrach usług wspólnych widełki bywają wyższe).

Na poziom wynagrodzenia wpływają m.in.:

  • Doświadczenie zawodowe (w tym odpowiedzialność za zamknięcie miesiąca/roku, audyty, konsolidację)
  • Region/miasto (np. Warszawa i duże ośrodki zwykle płacą więcej)
  • Branża/sektor (produkcyjny, bankowość, SSC/BPO, sektor publiczny)
  • Skala organizacji (wielkość zespołu, liczba spółek, obroty, złożoność procesów)
  • Certyfikaty i specjalizacje (np. SKwP, ACCA/CIMA, MSSF/MSR, podatki)
  • Znajomość języków obcych i praca w środowisku międzynarodowym
  • Model pracy (stacjonarna/hybrydowa) i gotowość do nadgodzin w okresach zamknięcia

Formy zatrudnienia i rozliczania: Główny księgowy

Najczęściej główny księgowy jest zatrudniany w stabilnym modelu etatowym, ale w praktyce spotyka się też współpracę kontraktową lub outsourcingową.

  • Umowa o pracę (pełny etat; rzadziej część etatu – np. w mniejszych jednostkach)
  • Umowa zlecenie / umowa o dzieło (sporadycznie; zwykle przy doraźnych projektach lub wsparciu zamknięcia)
  • Działalność gospodarcza (B2B) – szczególnie w firmach korzystających z usług zewnętrznych lub w grupach kapitałowych
  • Praca tymczasowa / sezonowa – rzadko, ale możliwa przy zastępstwach lub projektach (np. wdrożenie systemu, migracja danych)
  • Outsourcing / biuro rachunkowe – świadczenie usług dla wielu klientów

Typowe formy rozliczania to miesięczne wynagrodzenie zasadnicze oraz dodatki (premia roczna/kwartalna, bonus za wyniki, dodatek funkcyjny). W B2B częsty jest stały ryczałt miesięczny, czasem z rozliczeniem godzinowym za projekty.

Zadania i obowiązki na stanowisku Główny księgowy

Zakres pracy łączy nadzór nad księgowością finansową i podatkami z raportowaniem, kontrolą wewnętrzną oraz wsparciem zarządu w decyzjach finansowych.

  • Kształtowanie polityki rachunkowości jednostki (w tym plan kont i instrukcje)
  • Nadzór nad prowadzeniem ksiąg rachunkowych i poprawnością ewidencji operacji gospodarczych
  • Kontrola dokumentów finansowych, obiegu dokumentów i zasad archiwizacji
  • Nadzór nad rozliczeniami podatkowymi (VAT/CIT/PIT) i rozliczeniami z ZUS oraz innymi instytucjami
  • Nadzór nad należnościami i zobowiązaniami, kontrola terminowości płatności i windykacji
  • Sporządzanie sprawozdań finansowych (bilans, RZiS, cash flow, informacja dodatkowa) i ustalanie wyniku finansowego
  • Przygotowywanie raportów i zestawień dla instytucji zewnętrznych (US, ZUS, GUS, banki) oraz dla zarządu
  • Analiza finansowa (wskaźniki, rentowność, płynność) i rekomendacje dla kierownictwa
  • Koordynacja zamknięcia miesiąca/roku oraz współpraca z audytorem/biegłym rewidentem
  • Zarządzanie zespołem księgowym: planowanie pracy, delegowanie zadań, rozwój kompetencji
  • Współpraca z innymi działami (kadry, sprzedaż, zakupy, controlling) i instytucjami finansowymi
  • Udział w projektach usprawnień procesów i wdrożeń systemów finansowo-księgowych

Wymagane umiejętności i kwalifikacje: Główny księgowy

Wymagania regulacyjne

Zawód co do zasady nie jest regulowany w całej gospodarce. Ustawowe wymagania kwalifikacyjne dotyczą w szczególności głównego księgowego zatrudnionego w sektorze finansów publicznych (wymogi wynikają z przepisów o finansach publicznych). W pozostałych podmiotach wymagania formalne określa pracodawca.

Wymagane wykształcenie

  • Wykształcenie wyższe ekonomiczne (najczęściej finanse i rachunkowość) lub studia I stopnia + uzupełniające studia magisterskie/podyplomowe z rachunkowości

Kompetencje twarde

  • Bardzo dobra znajomość ustawy o rachunkowości, prawa podatkowego oraz praktyki rozliczeń
  • Sprawozdawczość finansowa i zamknięcie okresów (miesiąc/rok)
  • Analiza finansowa i podstawy rachunkowości zarządczej
  • Kontrola wewnętrzna, procedury obiegu dokumentów, archiwizacja i zgodność (compliance)
  • Biegłość w systemach finansowo-księgowych oraz w Excelu/arkuszach kalkulacyjnych
  • W środowisku międzynarodowym: znajomość MSR/MSSF i rozliczeń międzynarodowych

Kompetencje miękkie

  • Dokładność, rzetelność i wysoka odpowiedzialność za decyzje finansowo-księgowe
  • Odporność na stres i praca pod presją czasu (szczególnie w okresach zamknięcia)
  • Komunikacja i umiejętność wyjaśniania danych finansowych osobom niefinansowym
  • Organizacja pracy własnej i zespołu, delegowanie, egzekwowanie terminów
  • Etyka zawodowa, poufność i dbałość o bezpieczeństwo informacji

Certyfikaty i licencje

  • SKwP (np. ścieżka: samodzielny księgowy → główny księgowy → dyplomowany księgowy)
  • ACCA lub CIMA (szczególnie przy pracy w grupach międzynarodowych/SSC)
  • Biegły rewident (po spełnieniu wymogów ustawowych) – jako możliwy kierunek rozwoju
  • Doradca podatkowy (po spełnieniu wymogów ustawowych) – jako możliwy kierunek rozwoju

Specjalizacje i ścieżki awansu: Główny księgowy

Warianty specjalizacji

  • Sprawozdawczość i raportowanie (w tym zamknięcie i raportowanie do grupy) – nacisk na jakość danych i terminy
  • Podatki i rozliczenia publicznoprawne – specjalizacja w VAT/CIT, kontrolach i sporach
  • MSSF/MSR i środowisko międzynarodowe – standardy grupowe, raportowanie w języku angielskim
  • Rachunkowość zarządcza i analityka – wsparcie decyzji biznesowych, wskaźniki, budżetowanie
  • Optymalizacja procesów i systemy ERP – wdrożenia, automatyzacja, standaryzacja obiegu dokumentów

Poziomy stanowisk

  • Junior / Początkujący – asystent(ka) księgowości, młodszy księgowy (zwykle etap przed rolą głównego księgowego)
  • Mid / Samodzielny – samodzielny księgowy, specjalista ds. księgowości/podatków
  • Senior / Ekspert – starszy księgowy, lider procesu (np. GL/AP/AR), ekspert ds. sprawozdawczości
  • Kierownik / Manager – główny księgowy, kierownik działu księgowości, head of accounting

Możliwości awansu

Typowa ścieżka kariery prowadzi od stanowisk operacyjnych (księgowy/samodzielny księgowy) przez role eksperckie lub liderskie do funkcji głównego księgowego. Kolejnym krokiem bywa dyrektor finansowy (CFO) lub stanowiska zarządcze (np. dyrektor generalny, członek zarządu), a także rozwój w kierunku audytu (biegły rewident), doradztwa podatkowego lub prowadzenia własnego biura rachunkowego.

Ryzyka i wyzwania w pracy: Główny księgowy

Zagrożenia zawodowe

  • Obciążenie wzroku i układu mięśniowo-szkieletowego wynikające z długiej pracy przy komputerze i w pozycji siedzącej
  • Stres związany z dużą odpowiedzialnością, terminami (zamknięcia) oraz kontrolami zewnętrznymi

Wyzwania w pracy

  • Częste zmiany przepisów podatkowych i rachunkowych oraz konieczność szybkiej aktualizacji wiedzy
  • Utrzymanie jakości danych i kontroli wewnętrznych przy rosnącej automatyzacji i dużej liczbie dokumentów
  • Koordynacja pracy zespołu i współpraca między działami (sprzedaż, zakupy, kadry)
  • Odpowiedzialność za poufność informacji i bezpieczeństwo danych

Aspekty prawne

Główny księgowy ponosi istotną odpowiedzialność za prawidłowość prowadzenia rachunkowości i rozliczeń. W praktyce ryzyko dotyczy m.in. konsekwencji błędów w sprawozdawczości, podatkach i dokumentacji oraz odpowiedzialności porządkowej/finansowej w ramach obowiązków pracowniczych. W sektorze publicznym dochodzą szczególne wymogi formalne i odpowiedzialność wynikająca z reżimu finansów publicznych.

Perspektywy zawodowe: Główny księgowy

Zapotrzebowanie na rynku pracy

Zapotrzebowanie na doświadczonych głównych księgowych utrzymuje się na stabilnym, często wysokim poziomie. Wynika to z rosnącej złożoności przepisów, wymagań sprawozdawczych, potrzeb zarządczych oraz rozwoju usług outsourcingowych i centrów usług wspólnych. Najbardziej poszukiwane są osoby łączące kompetencje księgowe z umiejętnością zarządzania zespołem oraz orientacją biznesową.

Wpływ sztucznej inteligencji

AI i automatyzacja ograniczają część rutynowych czynności (np. wprowadzanie dokumentów, proste uzgodnienia, wstępna klasyfikacja), ale rola głównego księgowego przesuwa się w stronę kontroli jakości, nadzoru nad procesami, interpretacji przepisów, zarządzania ryzykiem i raportowania dla biznesu. To bardziej szansa niż zagrożenie – pod warunkiem rozwoju kompetencji analitycznych, procesowych i cyfrowych.

Trendy rynkowe

W zawodzie rośnie znaczenie digitalizacji dokumentów (workflow), integracji danych w ERP, raportowania zarządczego (KPI), standardów grupowych (MSR/MSSF) oraz cyberbezpieczeństwa i ładu informacyjnego. Coraz częściej oczekuje się też umiejętności pracy projektowej (wdrożenia systemów, optymalizacja procesów) i komunikowania wyników finansowych w sposób zrozumiały dla menedżerów.

Typowy dzień pracy: Główny księgowy

Typowy dzień głównego księgowego to połączenie nadzoru nad bieżącą księgowością, analizy danych i komunikacji z zespołem oraz innymi działami. W okresach zamknięcia miesiąca/roku rytm pracy jest intensywniejszy i bardziej zadaniowy.

  • Poranne obowiązki: przegląd sald, płatności, statusów rozliczeń i najpilniejszych tematów zespołu
  • Główne zadania w ciągu dnia: akceptacje księgowań, kontrola dokumentów, uzgodnienia, analiza odchyleń, praca nad sprawozdaniem/raportami
  • Spotkania, komunikacja: konsultacje z zarządem lub controllingiem, wsparcie innych działów, kontakt z audytorem, bankiem lub urzędem
  • Zakończenie dnia: podsumowanie postępu prac, priorytety na kolejny dzień, monitorowanie terminów i ryzyk

Narzędzia i technologie: Główny księgowy

Praca głównego księgowego jest silnie oparta na danych i systemach informatycznych – kluczowe są narzędzia do księgowości, raportowania i obiegu dokumentów.

  • System finansowo-księgowy / ERP (np. moduł księgi głównej, rozrachunki, środki trwałe)
  • Arkusze kalkulacyjne (Excel) i narzędzia analityczne (tabele przestawne, Power Query/BI – zależnie od firmy)
  • Programy do rozliczeń i sprawozdawczości (np. narzędzia do deklaracji i raportów)
  • Systemy obiegu dokumentów i elektronicznej archiwizacji (workflow, DMS)
  • Bazy danych i raportowanie wewnętrzne (hurtownie danych, raporty menedżerskie)
  • Typowe narzędzia biurowe: telefon, skaner, drukarka

W wielu organizacjach coraz większe znaczenie mają automatyzacje (OCR, RPA) oraz funkcje AI wspierające klasyfikację dokumentów i wstępne uzgodnienia.