Nauczyciel specjalista terapii pedagogicznej
Alternatywne, neutralne płciowo nazwy dla stanowiska: Nauczyciel specjalista terapii pedagogicznej
Polskie propozycje
- Nauczyciel specjalista / Nauczycielka specjalistka terapii pedagogicznej
- Pedagog terapeuta / Pedagożka terapeutka (terapia pedagogiczna)
- Specjalista / Specjalistka terapii pedagogicznej
- Osoba pracująca jako nauczyciel specjalista terapii pedagogicznej
- Kandydat / Kandydatka na stanowisko nauczyciela specjalisty terapii pedagogicznej
Angielskie propozycje
- Educational Therapist (Pedagogical Therapy Specialist)
- Special Education Teacher – Pedagogical Therapy
Zarobki na stanowisku Nauczyciel specjalista terapii pedagogicznej
W zależności od doświadczenia i miejsca zatrudnienia możesz liczyć na zarobki najczęściej od ok. 5 000 do 8 500 PLN brutto miesięcznie (w szkołach zwykle w ramach siatki płac nauczycieli, a w sektorze prywatnym częściej w stawce godzinowej).
Na wysokość wynagrodzenia wpływają m.in.:
- Doświadczenie zawodowe i stopień awansu nauczycielskiego
- Region/miasto i wielkość miejscowości (duże miasta częściej oferują dodatki lub wyższe stawki w usługach prywatnych)
- Branża/sektor (publiczna szkoła/poradnia vs prywatne gabinety i placówki edukacyjne)
- Wymiar etatu i liczba godzin ponadwymiarowych
- Dodatki (np. motywacyjny, funkcyjny), premie w sektorze prywatnym
- Certyfikaty i specjalizacje (np. terapia ręki, TUS, integracja sensoryczna – jeśli wykorzystywane w pracy)
Formy zatrudnienia i rozliczania: Nauczyciel specjalista terapii pedagogicznej
Najczęściej jest to praca w systemie oświaty (publicznym lub niepublicznym), ale część specjalistów łączy etat z usługami w sektorze prywatnym.
- Umowa o pracę (pełny etat, część etatu) – szkoły, poradnie psychologiczno-pedagogiczne, placówki specjalne
- Umowa zlecenie / umowa o dzieło – warsztaty, konsultacje, zajęcia dodatkowe w placówkach niepublicznych
- Działalność gospodarcza (B2B) – własny gabinet, współpraca z niepublicznymi poradniami i szkołami
- Praca tymczasowa / sezonowa – zajęcia wakacyjne, projekty grantowe, programy wyrównawcze
- Inne formy – kontrakty z organizacjami pozarządowymi (projekty edukacyjne i profilaktyczne)
Typowe formy rozliczania to wynagrodzenie miesięczne (etat w oświacie) oraz stawka godzinowa za terapię/zajęcia lub konsultacje (sektor prywatny). Prowadzenie warsztatów bywa rozliczane ryczałtowo za wydarzenie.
Zadania i obowiązki na stanowisku Nauczyciel specjalista terapii pedagogicznej
Zakres obowiązków obejmuje diagnozę trudności szkolnych, planowanie pomocy oraz prowadzenie działań terapeutycznych i psychoedukacyjnych we współpracy z rodziną i szkołą.
- Badanie i analiza czynników psychologiczno-pedagogicznych wpływających na funkcjonowanie szkolne ucznia
- Diagnozowanie sytuacji szkolnej i rodzinnej ucznia (wywiad, obserwacja, analiza dokumentacji)
- Rozpoznawanie indywidualnych możliwości rozwojowych (diagnoza i prognoza pedagogiczna)
- Opracowywanie programu pomocy dziecku ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się
- Organizowanie i prowadzenie zajęć korekcyjno-kompensacyjnych (indywidualnych lub w małych grupach)
- Prowadzenie zajęć psychoedukacyjnych dla uczniów i rodziców (wzmacnianie kompetencji wychowawczych i szkolnych)
- Udzielanie porad i konsultacji uczniom, rodzicom oraz nauczycielom
- Prowadzenie warsztatów dla rodziców i nauczycieli (np. komunikacja, wspieranie motywacji, strategie uczenia się)
- Współpraca z psychologami, pedagogami, logopedami oraz służbą zdrowia w celu pogłębionej diagnozy i spójnych oddziaływań
- Prowadzenie dokumentacji diagnoz i terapii oraz wniosków do planowania wsparcia w szkole
- Współpraca z instytucjami i organizacjami (np. poradnie, NGO) organizującymi pomoc specjalistyczną
- Stałe podnoszenie kwalifikacji i aktualizowanie warsztatu pracy
Wymagane umiejętności i kwalifikacje: Nauczyciel specjalista terapii pedagogicznej
Wymagania regulacyjne
Praca w publicznych i niepublicznych szkołach/placówkach oświatowych jest związana z wymaganiami kwalifikacyjnymi dla nauczycieli i specjalistów oraz z zasadami udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej. W praktyce oznacza to konieczność posiadania przygotowania pedagogicznego oraz kwalifikacji kierunkowych do prowadzenia terapii pedagogicznej, zgodnie z przepisami obowiązującymi w oświacie.
Wymagane wykształcenie
- Studia wyższe (najczęściej pedagogika, pedagogika specjalna, psychologia – zależnie od ścieżki) oraz przygotowanie pedagogiczne
- Kwalifikacje z terapii pedagogicznej (np. studia podyplomowe z terapii pedagogicznej / pracy korekcyjno-kompensacyjnej)
Kompetencje twarde
- Diagnoza pedagogiczna trudności w uczeniu się (czytanie, pisanie, liczenie, funkcje percepcyjno-motoryczne)
- Konstruowanie planów terapeutycznych i programów pomocy (cele, metody, ewaluacja)
- Prowadzenie zajęć korekcyjno-kompensacyjnych i dokumentowanie postępów
- Znajomość podstaw psychologii rozwojowej, mechanizmów motywacji i uczenia się
- Umiejętność doboru metod i pomocy dydaktycznych do wieku i profilu trudności ucznia
- Podstawy pracy interwencyjnej i profilaktycznej (psychoedukacja, praca z rodziną)
- Znajomość zasad ochrony danych i tajemnicy zawodowej w pracy z dokumentacją ucznia
Kompetencje miękkie
- Empatia i uważność w kontakcie z dzieckiem oraz rodziną
- Komunikacja i współpraca (uczeń–rodzic–nauczyciele–specjaliści)
- Cierpliwość, konsekwencja i umiejętność wzmacniania motywacji
- Dobra organizacja pracy (harmonogramy, dokumentacja, cele terapii)
- Odporność na stres i umiejętność stawiania granic
Certyfikaty i licencje
- Studia podyplomowe: terapia pedagogiczna / zajęcia korekcyjno-kompensacyjne
- Kursy specjalistyczne (przykładowo): Trening Umiejętności Społecznych (TUS), terapia ręki, elementy terapii poznawczo-behawioralnej w pracy z dziećmi, diagnoza ryzyka dysleksji
Specjalizacje i ścieżki awansu: Nauczyciel specjalista terapii pedagogicznej
Warianty specjalizacji
- Terapia pedagogiczna w obszarze dysleksji i ryzyka dysleksji – wsparcie czytania i pisania, strategie uczenia się
- Trudności matematyczne (dyskalkulia) – ćwiczenia funkcji wykonawczych, myślenia operacyjnego i rozumienia pojęć
- Terapia funkcji percepcyjno-motorycznych i grafomotoryki – praca nad koordynacją, pisaniem, tempem i jakością pracy
- Psychoedukacja i praca z rodziną – warsztaty, konsultacje, profilaktyka trudności szkolnych
- Praca w zespole interdyscyplinarnym – pogłębiona diagnoza i planowanie wsparcia z innymi specjalistami
Poziomy stanowisk
- Junior / Początkujący – prowadzi zajęcia pod opieką bardziej doświadczonych specjalistów, buduje warsztat i narzędzia pracy
- Mid / Samodzielny – samodzielnie diagnozuje, planuje i realizuje terapię oraz konsultacje
- Senior / Ekspert – prowadzi trudniejsze przypadki, szkoli innych, tworzy programy i standardy pracy w placówce
- Kierownik / Manager – koordynator pomocy psychologiczno-pedagogicznej, lider zespołu specjalistów, funkcje doradcze/metodyczne
Możliwości awansu
W oświacie rozwój często łączy się ze stopniami awansu zawodowego nauczycieli oraz obejmowaniem ról dodatkowych (np. opiekun stażu, doradca metodyczny, nauczyciel-konsultant). W sektorze prywatnym typowa ścieżka to przejście od pracy godzinowej do stałej współpracy z placówkami, a następnie do roli koordynatora zespołu lub prowadzenia własnej praktyki i szkoleń.
Ryzyka i wyzwania w pracy: Nauczyciel specjalista terapii pedagogicznej
Zagrożenia zawodowe
- Obciążenie emocjonalne i ryzyko wypalenia (praca z długotrwałymi trudnościami i napięciami rodzinnymi)
- Przeciążenie głosu i zmęczenie (wielość zajęć i konsultacji), dolegliwości wynikające z pracy siedzącej
Wyzwania w pracy
- Różnorodność trudności uczniów i konieczność bardzo indywidualnego doboru metod
- Ograniczony czas (mała liczba godzin specjalistycznych vs duże potrzeby w szkole)
- Koordynacja współpracy z rodzicami, wychowawcami i innymi specjalistami
- Utrzymanie motywacji ucznia oraz regularności ćwiczeń w domu
- Wysokie wymagania dokumentacyjne i formalne w placówkach oświatowych
Aspekty prawne
Praca wiąże się z obowiązkiem rzetelnego prowadzenia dokumentacji, przestrzeganiem zasad ochrony danych osobowych oraz procedur udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w placówce. Istotne jest także działanie w granicach posiadanych kwalifikacji (np. odróżnienie terapii pedagogicznej od psychoterapii) oraz stosowanie wewnętrznych procedur bezpieczeństwa i współpracy z rodzicami/opiekunami.
Perspektywy zawodowe: Nauczyciel specjalista terapii pedagogicznej
Zapotrzebowanie na rynku pracy
Zapotrzebowanie na specjalistów terapii pedagogicznej utrzymuje się na wysokim poziomie i w wielu miejscach rośnie. Wynika to m.in. z większej skali rozpoznawania trudności w uczeniu się, rosnącej świadomości rodziców, a także potrzeb związanych z dobrostanem psychicznym dzieci i wyrównywaniem szans edukacyjnych. Dodatkowo szkoły są coraz częściej zobowiązane do systemowego organizowania pomocy psychologiczno-pedagogicznej, co zwiększa popyt na kadrę specjalistyczną.
Wpływ sztucznej inteligencji
AI jest przede wszystkim szansą: może przyspieszać przygotowanie materiałów ćwiczeniowych, wspierać analizę postępów, generować propozycje ćwiczeń i ułatwiać komunikację (np. tworzenie planów pracy czy podsumowań dla rodziców). Nie zastąpi jednak kluczowych elementów zawodu: relacji terapeutycznej, obserwacji zachowania dziecka, elastycznego reagowania i prowadzenia procesu zmiany. W praktyce rola specjalisty będzie przesuwać się w stronę bardziej świadomego projektowania interwencji oraz weryfikowania jakości narzędzi i treści tworzonych przez AI.
Trendy rynkowe
Widoczne są: większy nacisk na wczesną diagnozę i profilaktykę, rozwój pracy interdyscyplinarnej (z psychologami, logopedami, terapeutami SI), popularyzacja krótkich programów wsparcia i treningów umiejętności uczenia się oraz rosnący udział sektora prywatnego (zajęcia indywidualne po lekcjach). Coraz większe znaczenie ma też standaryzacja dokumentacji i ewaluacji efektów terapii.
Typowy dzień pracy: Nauczyciel specjalista terapii pedagogicznej
Dzień pracy łączy terapię z diagnozą, współpracą z nauczycielami i rodzicami oraz prowadzeniem dokumentacji. W tygodniu zwykle planuje się stałe bloki zajęć z uczniami oraz czas na konsultacje i przygotowanie materiałów.
- Poranne obowiązki: przegląd planu zajęć, przygotowanie pomocy dydaktycznych, krótkie ustalenia z wychowawcami
- Główne zadania w ciągu dnia: prowadzenie zajęć korekcyjno-kompensacyjnych (indywidualnie/małe grupy), obserwacja ucznia, bieżąca ocena postępów
- Spotkania, komunikacja: konsultacje z rodzicami, rozmowy z nauczycielami przedmiotowymi, współpraca z psychologiem/logopedą, udział w zespołach ds. pomocy uczniowi
- Zakończenie dnia: uzupełnienie dokumentacji, notatki z zajęć, planowanie kolejnych sesji i ćwiczeń do pracy w domu
Narzędzia i technologie: Nauczyciel specjalista terapii pedagogicznej
W pracy wykorzystuje się głównie narzędzia diagnostyczne i materiały terapeutyczne oraz podstawowe narzędzia biurowe. Technologia wspiera przygotowanie zajęć, monitorowanie postępów i komunikację, ale nie jest celem samym w sobie.
- Arkusze obserwacji i narzędzia diagnozy pedagogicznej (testy przesiewowe, karty pracy, skale oceny funkcji szkolnych)
- Pomoce terapeutyczne: karty obrazkowe, układanki, gry edukacyjne, zestawy do ćwiczeń grafomotorycznych, materiały do czytania i pisania
- Komputer i pakiet biurowy (tworzenie planów pracy, dokumentacji, sprawozdań)
- Drukarka/skaner, laminator (przygotowanie i wielokrotne użycie materiałów)
- Aplikacje edukacyjne i narzędzia do pracy zdalnej (np. wideorozmowy, udostępnianie materiałów) – gdy placówka dopuszcza taką formę wsparcia
Nie ma jednego obowiązkowego, specjalistycznego oprogramowania – zestaw narzędzi zależy od placówki i metod pracy specjalisty.