Fizjolog

Alternatywne, neutralne płciowo nazwy dla stanowiska: Fizjolog

Polskie propozycje

• Fizjolog / Fizjolożka
• Osoba pracująca jako fizjolog
• Specjalista / Specjalistka w zakresie fizjologii
• Badacz / Badaczka procesów fizjologicznych
• Kandydat / Kandydatka na stanowisko fizjologa

Angielskie propozycje

• Physiologist
• Research Physiologist

Zarobki na stanowisku Fizjolog

W zależności od doświadczenia i sektora możesz liczyć na zarobki od ok. 6 000 do 14 000 PLN brutto miesięcznie. W jednostkach naukowych widełki bywają niższe na starcie, a w projektach komercyjnych (farmacja/biotech, CRO) i przy grantach – wyższe.

Na poziom wynagrodzenia wpływają m.in.:

• Doświadczenie zawodowe (staż w laboratorium, prowadzenie projektów, autorstwo publikacji)
• Region/miasto (najczęściej wyższe stawki w dużych ośrodkach akademickich i biznesowych)
• Branża/sektor (uczelnia i instytut vs. R&D w firmie, CRO, szpital, sport wyczynowy)
• Certyfikaty i specjalizacje (np. GCP/GLP, analityka danych, fizjologia wysiłku)
• Stopień naukowy i dorobek (doktorat, habilitacja, granty, publikacje)
• Zakres odpowiedzialności (samodzielność, opieka nad aparaturą, kierowanie zespołem)

Formy zatrudnienia i rozliczania: Fizjolog

Fizjolodzy najczęściej pracują w instytucjach naukowych i edukacyjnych lub w działach R&D firm z obszaru life science. Spotyka się zarówno klasyczne etaty, jak i zatrudnienie projektowe finansowane z grantów.

• Umowa o pracę (pełny etat, część etatu; uczelnie, instytuty, firmy)
• Umowa zlecenie / umowa o dzieło (zadania projektowe, analizy, dydaktyka, konsultacje)
• Działalność gospodarcza (B2B) (konsulting, szkolenia, wsparcie badań, audyty procedur)
• Praca tymczasowa / sezonowa (rzadziej; np. wsparcie badań w okresach intensywnych pomiarów)
• Stypendium/grant (częste w ścieżce akademickiej, np. szkoła doktorska)

Typowe formy rozliczania to wynagrodzenie miesięczne (etat), stawka godzinowa/dobowa (zlecenia, projekty) oraz ryczałt za zdefiniowany zakres prac (dzieło/B2B). Prowizje są nietypowe, ale mogą pojawić się w działalności szkoleniowej lub konsultingowej.

Zadania i obowiązki na stanowisku Fizjolog

Zakres obowiązków fizjologa obejmuje planowanie i realizację badań nad funkcjonowaniem organizmów, wykonywanie pomiarów, analizę danych oraz upowszechnianie wyników w formie raportów i publikacji.

• Projektowanie i prowadzenie badań nad reakcjami organizmu na wysiłek, stres i choroby
• Dobór metod pomiarowych i protokołów badawczych (np. testy funkcjonalne)
• Pomiary wskaźników fizjologicznych (np. tętno, ciśnienie, wymiana gazowa, EMG/EEG – zależnie od stanowiska)
• Ocena funkcjonowania układów organizmu i interpretacja wyników badań
• Rozpoznawanie podstawowych objawów patologicznych w obserwowanych procesach życiowych (w zakresie kompetencji badawczych)
• Analiza danych i opracowanie statystyczne wyników
• Sporządzanie dokumentacji naukowej, technicznej i/lub akademickiej (raporty, protokoły, SOP)
• Publikowanie wyników badań oraz przygotowanie wystąpień konferencyjnych
• Współpraca z innymi specjalistami (lekarze, biolodzy, biotechnolodzy, psychologowie, trenerzy)
• Udział w pozyskiwaniu finansowania (wnioski grantowe, kosztorysy, harmonogramy)
• Dbanie o standardy etyczne badań (np. zgody, dobrostan uczestników/zwierząt, RODO)
• Przestrzeganie zasad BHP, ergonomii oraz wymogów ochrony środowiska w laboratorium

Wymagane umiejętności i kwalifikacje: Fizjolog

Wymagane wykształcenie

• Najczęściej studia wyższe: biologia, biotechnologia, fizjologia człowieka, nauki biomedyczne, medycyna, wychowanie fizyczne/nauki o sporcie (z silnym komponentem fizjologii)
• W ścieżce naukowej: szkoła doktorska/doktorat; na stanowiskach samodzielnych często mile widziana habilitacja

Kompetencje twarde

• Znajomość fizjologii człowieka i/lub zwierząt oraz podstaw patofizjologii
• Planowanie eksperymentu, dobór prób, kontrola zmiennych i walidacja metod
• Obsługa aparatury pomiarowej (np. spirometria, ergospirometria, EKG/HRV, EMG, EEG – zależnie od specjalizacji)
• Analiza danych i statystyka (często: R, Python, SPSS/Statistica, arkusze kalkulacyjne)
• Umiejętność przygotowania protokołów badawczych, raportów oraz publikacji
• Znajomość zasad etyki badań, procedur jakości i dokumentowania (np. SOP)
• Język angielski na poziomie pozwalającym czytać literaturę i pisać teksty naukowe

Kompetencje miękkie

• Dokładność, cierpliwość i wysoka odpowiedzialność za jakość danych
• Myślenie analityczne i krytyczna ocena wyników
• Dobra organizacja pracy i zarządzanie czasem (projekty, terminy grantowe)
• Komunikacja i praca zespołowa (współpraca interdyscyplinarna)
• Odporność na stres i gotowość do uczenia się nowych metod

Certyfikaty i licencje

• GCP (Good Clinical Practice) – przy badaniach z udziałem ludzi w środowisku klinicznym
• GLP (Good Laboratory Practice) – w laboratoriach o wysokich standardach jakości
• Szkolenia BHP laboratoryjne i z bezpieczeństwa biologicznego
• Kursy z analizy danych (R/Python) i biostatystyki

Specjalizacje i ścieżki awansu: Fizjolog

Warianty specjalizacji

• Fizjologia człowieka – badania funkcjonowania układów narządów, reakcje na stres i czynniki środowiskowe
• Fizjologia wysiłku i sportu – testy wydolnościowe, adaptacje treningowe, monitorowanie obciążeń
• Neurofizjologia – mechanizmy działania układu nerwowego, EEG, procesy percepcji i kontroli ruchu
• Fizjologia kliniczna/translacyjna – prace na styku laboratorium i kliniki, wsparcie rozwoju diagnostyki/terapii
• Fizjologia zwierząt i porównawcza – modele zwierzęce, mechanizmy adaptacji i homeostazy
• Fizjologia komórki i metabolizm – procesy przemiany materii i energii, mechanizmy regulacyjne

Poziomy stanowisk

• Junior / Początkujący (asystent badawczy, młodszy specjalista, doktorant)
• Mid / Samodzielny (specjalista, adiunkt, research associate)
• Senior / Ekspert (starszy specjalista, principal investigator, ekspert aparaturowy)
• Kierownik / Manager (kierownik laboratorium, kierownik projektu, menedżer R&D)

Możliwości awansu

Typowa ścieżka kariery prowadzi od roli asystenckiej (zbieranie danych, obsługa aparatury) do samodzielnego prowadzenia badań i projektów. W nauce awans często wiąże się ze stopniami naukowymi, publikacjami i grantami, a w firmach – z przejmowaniem odpowiedzialności za rozwój metod, walidację, jakość i zarządzanie zespołem. Częstą drogą rozwoju jest też specjalizacja w konkretnej technice (np. ergospirometria, neurofizjologia) lub przejście do obszarów klinicznych i komercyjnych (CRO, biotech).

Ryzyka i wyzwania w pracy: Fizjolog

Zagrożenia zawodowe

• Kontakt z materiałem biologicznym i odczynnikami (ryzyko biologiczne/chemiczne) – wymaga rygorystycznych procedur BHP
• Przeciążenia układu mięśniowo-szkieletowego (długa praca przy komputerze, mikropipetowanie, monotonne czynności)
• Ryzyko błędów pomiarowych i jakości danych (konieczność kontroli aparatury, kalibracji i dokumentacji)

Wyzwania w pracy

• Presja na publikacje, wyniki i terminy grantowe oraz projektowe
• Łączenie wielu ról: pomiary, analiza, pisanie, dydaktyka, administracja projektów
• Zmienne warunki badań (rekrutacja uczestników, wykluczenia, odchylenia od protokołu)
• Szybkie tempo rozwoju metod i technologii – konieczność stałego uczenia się

Aspekty prawne

W pracy badawczej kluczowe są regulacje dotyczące etyki badań (np. zgody komisji bioetycznej), ochrony danych osobowych (RODO) oraz bezpieczeństwa i higieny pracy. Przy badaniach klinicznych lub realizowanych dla podmiotów zewnętrznych dochodzą wymagania jakościowe (np. GCP/GLP) i odpowiedzialność za rzetelność dokumentacji oraz raportowania wyników.

Perspektywy zawodowe: Fizjolog

Zapotrzebowanie na rynku pracy

Zapotrzebowanie na fizjologów w Polsce jest umiarkowane, ale stabilne i w wybranych obszarach rosnące. Wzrost napędzają projekty z pogranicza medycyny, sportu, zdrowia publicznego oraz rozwój firm biotechnologicznych i medtech, które potrzebują kompetencji w projektowaniu badań i interpretacji danych fizjologicznych. W sektorze akademickim liczba etatów bywa ograniczona, natomiast pojawia się wiele możliwości w zatrudnieniu projektowym (granty) i w sektorze prywatnym.

Wpływ sztucznej inteligencji

AI jest głównie szansą: automatyzuje część analizy sygnałów (np. EKG/HRV, EEG/EMG), wykrywa artefakty, wspiera modelowanie i tworzenie raportów. Nie zastąpi jednak fizjologa w kluczowych obszarach: stawianiu hipotez, planowaniu eksperymentu, doborze metod, ocenie jakości danych i odpowiedzialnej interpretacji w kontekście biologicznym. Rola fizjologa będzie przesuwać się w stronę „operatora metod i kuratora danych” oraz eksperta łączącego wiedzę biologiczną z analityką.

Trendy rynkowe

Rosną znaczenie badań translacyjnych (od laboratorium do praktyki klinicznej), rozwiązań wearable i telemonitoringu oraz analizy dużych zbiorów danych fizjologicznych. Coraz częściej oczekuje się kompetencji z programowania, biostatystyki i standaryzacji jakości (SOP, walidacje). W sporcie rozwijają się usługi performance oparte na danych (testy, monitoring regeneracji), a w medtech – rozwój algorytmów diagnostycznych wspieranych przez AI.

Typowy dzień pracy: Fizjolog

Typowy dzień pracy fizjologa zależy od tego, czy jest to dzień pomiarowy (laboratorium/testy) czy analityczno-pisarski (opracowanie danych, publikacje). W praktyce tydzień często łączy oba tryby.

• Poranne obowiązki: sprawdzenie planu badań, kalibracja aparatury, przygotowanie stanowiska i dokumentacji (protokoły, zgody, checklisty)
• Główne zadania w ciągu dnia: prowadzenie testów funkcjonalnych i pomiarów, nadzór nad przebiegiem badania, rejestracja i wstępna kontrola jakości danych
• Spotkania, komunikacja: konsultacje z zespołem (np. lekarz, biolog, trener), omówienie wyników, ustalenie kolejnych kroków projektu
• Zakończenie dnia: porządkowanie i archiwizacja danych, krótkie raporty, przygotowanie materiałów do analizy/statystyki lub pisania publikacji

Narzędzia i technologie: Fizjolog

Fizjolog korzysta z aparatury pomiarowej oraz narzędzi do analizy sygnałów i danych. Dokładny zestaw zależy od specjalizacji i profilu jednostki.

• Aparatura do pomiarów fizjologicznych: EKG/HRV, EMG, EEG, spirometria/ergospirometria, pulsoksymetria, ciśnieniomierze, laktatometr (zależnie od potrzeb)
• Ergometry i stanowiska testowe: bieżnia, cykloergometr, dynamometry, platformy sił reakcji podłoża (w fizjologii wysiłku)
• Oprogramowanie do akwizycji i obróbki sygnałów: pakiety producentów aparatury, narzędzia do filtracji i analizy czasowo-częstotliwościowej
• Statystyka i analiza danych: R, Python, SPSS/Statistica, Excel/arkusze kalkulacyjne
• Narzędzia do pracy naukowej: menedżery bibliografii (np. Zotero/Mendeley), edytory tekstu i składu publikacji
• Systemy jakości i dokumentowania: szablony SOP, repozytoria danych, systemy ELN (electronic lab notebook) – jeśli wdrożone

W części stanowisk (zwłaszcza akademickich) narzędzia są zróżnicowane i dobierane do projektu, a znaczącą część pracy stanowi integracja danych z różnych źródeł.