Od 2026 r. zlecenie i JDG w stażu pracy: urlop, dodatki i wymogi na stanowiska

Nowe zasady stażu pracy: koniec „niewidzialnych” lat na zleceniu i w działalności

Jeśli przez lata pracowałeś na umowie zlecenia, prowadziłeś jednoosobową działalność gospodarczą albo wykonywałeś zlecenia dla obecnego pracodawcy, od 2026 r. te okresy mogą realnie przełożyć się na Twoje uprawnienia etatowe. Zgodnie z ustawą z 26 września 2025 r. zmieniającą Kodeks pracy, do „okresu zatrudnienia” (czyli stażu, od którego zależą przywileje pracownicze) będą doliczane także inne formy aktywności zawodowej niż umowa o pracę i nauka.

To ważna informacja również dla pracodawców: staż pracownika może się istotnie wydłużyć po przedstawieniu dokumentów, co wpływa m.in. na naliczanie urlopu czy dodatków.

Co daje dłuższy staż pracowniczy?

Okres zatrudnienia to nie „statystyka do CV”, tylko baza do obliczania konkretnych uprawnień. Po zmianach dłuższy staż może wpływać m.in. na:

wymiar urlopu wypoczynkowego,
dodatki stażowe (jeśli obowiązują w danej firmie/branży),
nagrody jubileuszowe (tam, gdzie są przewidziane),
spełnienie wymogów stażowych przy ubieganiu się o niektóre stanowiska.

W praktyce skorzystają osoby, które długo pracowały poza etatem, a później przeszły na umowę o pracę – dotąd ich wcześniejsze doświadczenie bywało pomijane przy naliczaniu uprawnień.

Jakie okresy będą wliczane do stażu od 2026 r.?

Nowe przepisy rozszerzają katalog aktywności zawodowej zaliczanej do stażu. Wliczane będą m.in.:

umowy zlecenia oraz inne umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu,
umowy agencyjne,
prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej (JDG i inne formy wskazane w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych),
pozostawanie osobą współpracującą (zarówno przy zleceniach/usługach/agencyjnych, jak i przy działalności),
udokumentowana praca zarobkowa za granicą (inna niż zatrudnienie),
okresy służby w wymienionych w ustawie formacjach (m.in. Policja, SG, PSP, SW, SOP, KAS w odpowiednim zakresie) – na zasadach z przepisów odrębnych,
członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych.

Zasada ogólna: liczą się składki… ale są wyjątki

Co do zasady do stażu zaliczane będą okresy, w których dana osoba podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym (a przy działalności także wypadkowemu) z danego tytułu. Jednocześnie ustawa przewiduje, że w stażu mają się znaleźć również udokumentowane okresy bez tych ubezpieczeń, jeśli brak obowiązku wynikał z odrębnych przepisów.

Najbardziej praktyczny przykład to „ulga na start”: pierwsze 6 miesięcy działalności gospodarczej, mimo zwolnienia z obowiązku ubezpieczeń emerytalnych i rentowych, również będzie wliczane do stażu pracy.

Ważne daty: inaczej sektor publiczny, inaczej prywatny

Nowe zasady zaczną działać w dwóch terminach:

od 1 stycznia 2026 r. – dla pracowników zatrudnionych u pracodawców z sektora finansów publicznych,
od 1 maja 2026 r. – dla pracowników zatrudnionych u pracodawców spoza sektora finansów publicznych.

Pracownicy dostaną też czas na „nadrobienie formalności”. Pracodawca ma obowiązek doliczyć wcześniejszą aktywność zawodową do stażu, jeśli pracownik ją udokumentuje w ciągu 24 miesięcy:

w sektorze publicznym – licząc od 1 stycznia 2026 r.,
w sektorze prywatnym – licząc od 1 maja 2026 r..

Uwaga: przepisy przejściowe wskazują, że pracownicy nie mają roszczenia o „wyrównanie” uprawnień przysługujących przed wejściem w życie ustawy (np. wstecznego naliczenia świadczeń za wcześniejsze lata).

Co z pracą „na rzecz obecnego pracodawcy” sprzed etatu?

To jedna z istotniejszych zmian dla firm. Pracodawca będzie musiał wliczać do stażu pracownika także okresy, kiedy ten pracował na rzecz tego pracodawcy poza etatem – np. na B2B, na zleceniu, na umowie agencyjnej, jako osoba współpracująca czy wykonując pracę zarobkową za granicą na innej podstawie niż stosunek pracy (o ile spełnione są ustawowe warunki).

Dla pracownika to szansa, by „zmonetyzować” wcześniejszą współpracę w stażu. Dla pracodawcy – sygnał, że warto przygotować proces weryfikacji dokumentów i aktualizacji akt osobowych.

Jak potwierdzić okresy? ZUS i dokumenty „z życia”

Okresy wliczane do stażu mają być potwierdzane m.in. zaświadczeniem z ZUS – zależnie od rodzaju aktywności może ono dotyczyć np. opłacania składek, podlegania ubezpieczeniom czy zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego. ZUS wyda je na wniosek osoby zainteresowanej, składany elektronicznie przez profil w systemie ZUS.

Jednocześnie ustawodawca nie zamyka katalogu dowodów dla okresów bez ubezpieczeń lub dla pracy za granicą. Taki staż można wykazać każdym wiarygodnym dokumentem, np. umową, potwierdzeniem wpisu w CEIDG, dokumentami z instytucji ubezpieczeniowych/podatkowych albo zaświadczeniem od zagranicznego podmiotu.

Wskazówki praktyczne: co zrobić już teraz?

Dla pracowników

Zbierz umowy i potwierdzenia (zlecenia, B2B, agencyjne, dokumenty z zagranicy).
Sprawdź ciągłość okresów i to, czy były opłacane składki (jeśli miały być opłacane).
Zaplanuj wniosek do ZUS o zaświadczenie – ma być składany elektronicznie.

Dla pracodawców

Ustal procedurę przyjmowania i weryfikacji dokumentów stażowych (szczególnie dla osób przechodzących ze zleceń/B2B na etat).
Sprawdź regulaminy (dodatki stażowe, nagrody jubileuszowe) – wydłużenie stażu może zwiększyć liczbę uprawnionych.
Poinformuj HR i kadrę kierowniczą o terminach: 1.01.2026 (publiczni) i 1.05.2026 (pozostali) oraz o 24-miesięcznym oknie na dokumenty.

Źródło: Państwowa Inspekcja Pracy, 22 października 2025, https://www.pip.gov.pl/aktualnosci/prowadzenie-dzialalnosci-i-praca-na-zlecenie-zwieksza-staz-pracowniczy